Wykonawcy:
- Monika Horodek
- Starosielskie Bractwo Śpiewacze
Opis wydarzenia:
Program koncertu „Tradycje nie tylko Podlaskie” w wykonaniu Starosielskiego Bractwa Śpiewaczego oraz Moniki Horodek obejmuje pieśni ludowe z województwa podlaskiego i sąsiednich regionów, zaprezentowane w autorskich aranżacjach zespołu. Jest to kontynuacja działań opartych na muzyce źródeł, takich jak wcześniejszy program „Pieśni Nabożne Fr. Karpińskiego na pamiątkę 3 maia” zrealizowany z Witkiem Brodą, Bartoszem Izbickiem i Moniką Horodek.
Podczas koncertu zabrzmią m.in. Stworzona je koza – Lubelszczyzna, Ach ty słowik, słowiczeńku – Suwalszczyzna, Stąpię na Kierzek – Suwalszczyzna, Oj siano, siano – Kurpie, Oj, śpiwom jo se śpiwom – Biłgorajszczyzna, Oj, lulaj, lulaj – Roztocze (okolice Zamościa), Szumiała dąbrowa – Zachodnia Grodzieńszczyzna (obecnie Białoruś), Zaświeć, księżycu – Zachodnia Grodzieńszczyzna (obecnie Białoruś), Ponad góry, ponad lasy – Zachodnia Grodzieńszczyzna (obecnie Białoruś), Mój koniku, mój bułany – Zachodnia Grodzieńszczyzna (obecnie Białoruś), W zielonym gaiku czerwieni jagody – Wileńszczyzna, A gdzież jedziesz, Jasiu, na wojenkę, Kasiu? – Litwa (tradycja polska z terenów Litwy), Chodziła Mania po łące, zbierała kwiaty pachnące – Wschodnia Grodzieńszczyzna (obecnie Białoruś), Pada deszczyk, pada – Suwalszczyzna, Pozic, mamo, raz, komu córkę das – Kurpie (Kurpiowszczyzna), Któz tam po kómorze chodzi i śpuka – Kurpie (Kurpiowszczyzna), Stara baba – taniec kurpiowski.
Wykonawcy sięgają po tradycyjne instrumentarium, takie jak bębny, flety, cymbały, skrzypce oraz lira korbowa, aby oddać autentyczny charakter prezentowanych utworów. Starosielskie Bractwo Śpiewacze, działające od 2013 roku przy Duszpasterstwie Tradycji Łacińskiej Archidiecezji Białostockiej przy ul. Szkolnej w Starosielcach, specjalizuje się w rekonstrukcji i wykonawstwie pieśni tradycyjnych, wywodzących się z polskich tradycji obrzędowych, zwyczajowych i patriotycznych. Program koncertu ukazuje bogactwo i różnorodność kultur regionów Polski sąsiadujących z Podlasiem, przenosząc słuchaczy w świat tradycyjnej muzyki ludowej.
Wykonawcy:
- Schola Gregoriana Sancti Casimiri — oprawa muzyczna
- Dariusz Hajdukiewicz — organy
Opis wydarzenia:
Program warsztatów obejmuje wspólne wykonanie utworów chóralnych Archidiecezji Wileńskiej — formalnie obejmującej Białystok do 1991 roku, zgromadzonych podczas pracy naukowej i popularyzatorskiej Mariusza Perkowskiego — białostockiego muzyka, a zarazem dyrektora Festiwalu. Prezentowane utwory, często dotąd niepublikowane, są dziełami organistów i muzyków kościelnych pracujących bądź wywodzących się z terenów Archidiecezji Wileńskiej. Warsztaty zakończą się wspólnym koncertem, co podkreśli historyczną łączność Białegostoku i Wilna, nawiązując również do 80. rocznicy operacji „Ostra Brama”. Operacja ta – znana także jako powstanie wileńskie – była drugim zrywem wojskowym na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej, zaraz po powstaniu warszawskim. Wileńskie tradycje muzyczne nadal żyją w Białymstoku, a wspólną historię obu miast kształtowały postaci takie jak arcybiskup Romuald Jałbrzykowski, profesorowie Uniwersytetu Stefana Batorego, błogosławiony ksiądz Michał Sopoćko oraz malarz Eugeniusz Kazimirowski – twórca obrazu „Jezusa Miłosiernego”. Szczególne miejsce w niwie muzycznej zajmuje postać Władysława Kalinowskiego – organisty i chórmistrza katedry wileńskiej okresu międzywojennego oraz Fary w Białymstoku w latach 1908–1910 i 1946–1949.
Podczas Warsztatów zostaną przygotowane utwory muzyków kościelnych i organistów związanych z Archikatedrą Białostocką, Archidiecezją Wileńską i Archidiecezją w Białymstoku w ciągu 120 lat od konsekracji kościoła w 1905 roku. Będą to m.in.:
– Władysław Kalinowski (1880–1951) – organista, dyrygent i profesor konserwatorium, organista Fary w Białymstoku w latach 1908–1910. Przez ponad 35 lat (1910–1946) był organistą i dyrygentem chóru katedry wileńskiej, prowadził także Szkołę Organistów im. Józefa Montwiłła w Wilnie. Po wojnie wrócił do Białegostoku, a następnie do Łomży, gdzie został organistą katedralnym i dyrygentem chóru.
– Antoni Szuniewicz (1911–1987), Polski organista, kompozytor i dyrygent, uczeń Władysława Kalinowskiego w Wilnie. Po II wojnie światowej osiedlił się w Częstochowie, gdzie pełnił funkcję organisty katedry i dyrygenta chórów diecezjalnych. Był pedagogiem i autorem licznych utworów sakralnych, w tym mszy i hymnów liturgicznych.
– Zygmunt Lewandowski (1922–1981) – Organista, pedagog i kompozytor, od 1941 roku organista katedry białostockiej, gdzie prowadził także chór. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, był wykładowcą w Szkole Muzycznej w Białymstoku, a jego dorobek obejmuje msze, hymny oraz opracowania liturgiczne.
– Stefan Sobierajski (1896–1973) – Pedagog, dyrygent i folklorysta, od 1921 roku mieszkał w Białymstoku, gdzie pracował jako nauczyciel śpiewu, dyrygował chórami i organizował festiwale muzyczne. Założył folklorystyczny zespół „Kurpie Zielone”, który stał się wizytówką białostockiej muzyki ludowej.
– Juozas Naujalis (1869–1934) – Litewski kompozytor, organista i pedagog, jeden z najważniejszych twórców muzyki sakralnej na Litwie. Był dyrygentem chóralnym i nauczycielem w Wilnie, gdzie prowadził szkołę organistowską i komponował msze oraz motety.
– Ludwik Gieryng (1867–1923) – Organista i kompozytor, przez 37 lat pełnił funkcję organisty w kościele św. Jana w Wilnie, gdzie prowadził jeden z najwybitniejszych chórów kościelnych w regionie. Tworzył msze żałobne, pieśni religijne i świeckie, a jego operetka „Słowiczek” cieszyła się dużą popularnością.
…i inni.
Prowadzący:
- Mariusz Perkowski
Opis wydarzenia:
Program warsztatów obejmował wspólne wykonanie utworów chóralnych Archidiecezji Wileńskiej — formalnie obejmującej Białystok do 1991 roku, zgromadzonych podczas pracy naukowej i popularyzatorskiej Mariusza Perkowskiego — białostockiego muzyka, a zarazem dyrektora Festiwalu. Prezentowane utwory, często dotąd niepublikowane, są dziełami organistów i muzyków kościelnych pracujących bądź wywodzących się z terenów Archidiecezji Wileńskiej. Warsztaty zakończyły się wspólnym koncertem, co podkreśli historyczną łączność Białegostoku i Wilna, nawiązując również do 80. rocznicy operacji „Ostra Brama”. Operacja ta – znana także jako powstanie wileńskie – była drugim zrywem wojskowym na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej, zaraz po powstaniu warszawskim. Wileńskie tradycje muzyczne nadal żyją w Białymstoku, a wspólną historię obu miast kształtowały postaci takie jak arcybiskup Romuald Jałbrzykowski, profesorowie Uniwersytetu Stefana Batorego, błogosławiony ksiądz Michał Sopoćko oraz malarz Eugeniusz Kazimirowski – twórca obrazu „Jezusa Miłosiernego”. Szczególne miejsce w niwie muzycznej zajmuje postać Władysława Kalinowskiego – organisty i chórmistrza katedry wileńskiej okresu międzywojennego oraz Fary w Białymstoku w latach 1908–1910 i 1946–1949.
Podczas Warsztatów zostaną przygotowane utwory muzyków kościelnych i organistów związanych z Archikatedrą Białostocką, Archidiecezją Wileńską i Archidiecezją w Białymstoku w ciągu 120 lat od konsekracji kościoła w 1905 roku. Będą to m.in.:
– Władysław Kalinowski (1880–1951) – organista, dyrygent i profesor konserwatorium, organista Fary w Białymstoku w latach 1908–1910. Przez ponad 35 lat (1910–1946) był organistą i dyrygentem chóru katedry wileńskiej, prowadził także Szkołę Organistów im. Józefa Montwiłła w Wilnie. Po wojnie wrócił do Białegostoku, a następnie do Łomży, gdzie został organistą katedralnym i dyrygentem chóru.
– Antoni Szuniewicz (1911–1987), Polski organista, kompozytor i dyrygent, uczeń Władysława Kalinowskiego w Wilnie. Po II wojnie światowej osiedlił się w Częstochowie, gdzie pełnił funkcję organisty katedry i dyrygenta chórów diecezjalnych. Był pedagogiem i autorem licznych utworów sakralnych, w tym mszy i hymnów liturgicznych.
– Zygmunt Lewandowski (1922–1981) – Organista, pedagog i kompozytor, od 1941 roku organista katedry białostockiej, gdzie prowadził także chór. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, był wykładowcą w Szkole Muzycznej w Białymstoku, a jego dorobek obejmuje msze, hymny oraz opracowania liturgiczne.
– Stefan Sobierajski (1896–1973) – Pedagog, dyrygent i folklorysta, od 1921 roku mieszkał w Białymstoku, gdzie pracował jako nauczyciel śpiewu, dyrygował chórami i organizował festiwale muzyczne. Założył folklorystyczny zespół „Kurpie Zielone”, który stał się wizytówką białostockiej muzyki ludowej.
– Juozas Naujalis (1869–1934) – Litewski kompozytor, organista i pedagog, jeden z najważniejszych twórców muzyki sakralnej na Litwie. Był dyrygentem chóralnym i nauczycielem w Wilnie, gdzie prowadził szkołę organistowską i komponował msze oraz motety.
– Ludwik Gieryng (1867–1923) – Organista i kompozytor, przez 37 lat pełnił funkcję organisty w kościele św. Jana w Wilnie, gdzie prowadził jeden z najwybitniejszych chórów kościelnych w regionie. Tworzył msze żałobne, pieśni religijne i świeckie, a jego operetka „Słowiczek” cieszyła się dużą popularnością.
…i inni.
Wykonawcy:
- Chór Festiwalowy,
- Uczestnicy Warsztatów,
- Dariusz Hajdukiewicz — Katedra Białostocka
Opis wydarzenia:
Rok 2025 to wyjątkowy jubileusz dla wspólnoty wiernych i całego miasta Białystok – przypada 120. rocznica poświęcenia kościoła farnego p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Świątynia została konsekrowana 17 września 1905 roku przez ks. prałata Jana Kurczewskiego i przez lata była sercem życia duchowego regionu.
Po II wojnie światowej, gdy w 1945 roku z Wilna przybył ks. arcybiskup Romuald Jałbrzykowski, kościół farny stał się nieoficjalną prokatedrą Metropolity Wileńskiego. Kolejni Administratorzy Apostolscy Archidiecezji w Białymstoku kontynuowali tę misję, aż do oficjalnego utworzenia Diecezji Białostockiej przez Papieża Jana Pawła II 5 czerwca 1991 roku, kiedy to świątynia została podniesiona do godności Katedry. Już wcześniej, 21 marca 1985 roku, kościół otrzymał tytuł Bazyliki Mniejszej.
Aby uczcić ten wyjątkowy jubileusz, odbędzie się koncert arcydzieł chóralnych Archidiecezji Wileńskiej, które zabrzmią w murach Archikatedry Białostockiej. W programie znajdą się utwory kompozytorów muzyki sakralnej związanych z Wilnem i Białymstokiem, którzy przez pokolenia kształtowali muzyczne dziedzictwo Kościoła na kresach. Program koncertu jest pokłosiem prac poszukiwawczych Mariusza Perkowskiego, a wiele z utworów będzie miało swoje prawykonania po latach zapomnienia. Podczas koncertu zostaną wykonane przez chór festiwalowy oraz uczestników warsztatów i Dariusza Hajdukiewicza przy organach — utwory muzyków kościelnych i organistów związanych z Katedrą Białostocką, Archidiecezją Wileńską i Archidiecezją w Białymstoku w ciągu120 lat od poświęcenia w 1905 roku. m.in.:
– Władysław Kalinowski (1880–1951) – organista, dyrygent i profesor konserwatorium, organista Fary w Białymstoku w latach 1908–1910. Przez ponad 35 lat (1910–1946) był organistą i dyrygentem chóru katedry wileńskiej, prowadził także Szkołę Organistów im. Józefa Montwiłła w Wilnie. Po wojnie wrócił do Białegostoku, a następnie do Łomży, gdzie został organistą katedralnym i dyrygentem chóru.
– Antoni Szuniewicz (1911–1987), Polski organista, kompozytor i dyrygent, uczeń Władysława Kalinowskiego w Wilnie. Po II wojnie światowej osiedlił się w Częstochowie, gdzie pełnił funkcję organisty katedry i dyrygenta chórów diecezjalnych. Był pedagogiem i autorem licznych utworów sakralnych, w tym mszy i hymnów liturgicznych.
– Zygmunt Lewandowski (1922–1981) – Organista, pedagog i kompozytor, od 1941 roku organista katedry białostockiej, gdzie prowadził także chór. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, był wykładowcą w Szkole Muzycznej w Białymstoku, a jego dorobek obejmuje msze, hymny oraz opracowania liturgiczne.
– Stefan Sobierajski (1896–1973) – Pedagog, dyrygent i folklorysta, od 1921 roku mieszkał w Białymstoku, gdzie pracował jako nauczyciel śpiewu, dyrygował chórami i organizował festiwale muzyczne. Założył folklorystyczny zespół „Kurpie Zielone”, który stał się wizytówką białostockiej muzyki ludowej.
– Juozas Naujalis (1869–1934) – Litewski kompozytor, organista i pedagog, jeden z najważniejszych twórców muzyki sakralnej na Litwie. Był dyrygentem chóralnym i nauczycielem w Wilnie, gdzie prowadził szkołę organistowską i komponował msze oraz motety.
– Ludwik Gieryng (1867–1923) – Organista i kompozytor, przez 37 lat pełnił funkcję organisty w kościele św. Jana w Wilnie, gdzie prowadził jeden z najwybitniejszych chórów kościelnych w regionie. Tworzył msze żałobne, pieśni religijne i świeckie, a jego operetka „Słowiczek” cieszyła się dużą popularnością.
Podczas koncertu zabrzmią również utwory organowe, które jak potwierdzają źródła historyczne — były wykonywane w białostockiej farze, które wykona organista katedralny Dariusz Hajdukiewicz.
Dariusz Hajdukiewicz ukończył z wyróżnieniem AM im. Fr. Chopina w Warszawie — Filia w Białymstoku. W latach 2002-2004 zrealizował mistrzowskie Studia Podyplomowe z zakresu muzyki dawnej na AM w Katowicach w klasie organów prof. J. Gembalskiego. Od 1996 r. aktywnie koncertuje na renomowanych festiwalach w Polsce (ponad 150 miast), Niemczech, Danii, na Wyspach Alandzkich, Białorusi, Litwie oraz w Rosji. Od 2005 r. jest dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej im. ks. Wacława Rabczyńskiego w Wasilkowie. W 2008 roku założył orkiestrę instrumentów historycznych Baroque Collegium Musicum, a w roku 2012 zespół muzyki dawnej Charbel Music Ensemble. W 2018 r. został zwycięzcą plebiscytu „Osobowość Roku 2017” w kategorii „Kultura” – Powiat białostocki, a w 2024 r. ponownie zdobył tytuł „Osobowość Roku 2023” w kategorii „Kultura” – Powiat białostocki. Jest organistą Bazyliki Archikatedralnej Wniebowzięcia NMP w Białymstoku oraz Starego Kościoła Farnego.
Wykonawcy:
- Małgorzata Trojanowska – sopran,
- Paweł Cichoński – tenor
- Zespół Muzyki i Tańca Dawnego Capella Antiqua Bialostociensis,
- choreografia: Helena Szuhalska
Opis wydarzenia:
„Piosnki i Sielanki Fr. Karpińskiego” to spektakl przenoszący widzów do XVIII-wiecznego salonu, w którym sztuka, uczucia i intrygi splatają się w niepowtarzalną całość. W reżyserii Piotra Szekowskiego widowisko ożywia świat Franciszka Karpińskiego, poety królewskich dworów, poprzez jego sielanki i pieśni. Scena staje się przestrzenią emocjonalnych uniesień, gdzie muzyka, taniec i śpiew wyrażają niewypowiedziane pragnienia, tęsknoty i namiętności bohaterów.
Wśród prezentowanych utworów znajdziemy zarówno nostalgiczne liryki miłosne, jak i pełne uroku opisy natury. Na scenie wystąpi Zespół Muzyki i Tańca Dawnego Capella Antiqua Bialostociensis, a także Piotr Szekowski, Paweł Cichoński, Małgorzata Trojanowska. Akompaniament instrumentalny oraz stylizowana choreografia wprowadzają w klimat epoki, oddając ducha ówczesnych spotkań artystycznych.
W ramach spektaklu usłyszymy m.in.: Sielanka I — Do Justyny — O wdzięczności — Dokąd płyniesz rzeczko mała; Sielanka III — Do Justyny — Tęskność na wiosnę — Już tyle razy słońce wracało; Sielanka XIV — Do Justyny — Drzewa, wyście małe były; Pieśń XXX — Przypomnienie miłości — Płynie potok doliną — do Justyny; Sielanka VII — Do skowronka; Korydon — Łąko zielona; Sielanka IX — Korydon szczęśliwy — tu tu Palmiro; Pieśń IX — Pożegnanie — Oto godzina, cnotliwa Palmiro; Sielanka XI — Laura i Filon — Laura o Filonie — Już miesiąc wzeszedł; ciąg dalszy Filon; Pieśń XI — Mazurek — Dobra noc Jacenta — Do Jacenty — Dobra noc Jacenta; Pieśń XXIV — Do Pani Elżbiety z Książąt Poniatowskich, Branickiej, Kasztelanowej Krakowskiej, H.W.K. w dzień Imienin jej; Pieśń XXXI – Szczęście przy Dorydzie – Doryda – Kiedy ja usiędę; Pieśń XVI – Na Wokluz, wody i dom Gotski pod Białymstokiem; Pieśń ku chwale Ojczyzny — Jam jest Ojczyzna — m. Fr. J. Szpinalskiego; Pieśń XXIII — Do Przyjaciela — Na tem tu miejscu z wami ja żyłem; Ps. I — Szczęśliwy, który nie postał w radzie, II — St. Moniuszko.
Franciszek Karpiński urodził się 4 października 1741 roku. w rodzinie ubogiego szlachcica w Hołoskowie na Pokuciu. Od roku 1750 uczył się w kolegium jezuickim w Stanisławowie, następnie na akademii jezuickiej we Lwowie, gdzie uzyskał stopień doktora filozofii i nauk wyzwolonych oraz bakałarza teologii, nie został jednak księdzem. W trakcie studiów pełnił funkcję opiekuna Józefa Maurycego Cieńskiego. W 1770 wyjechał w towarzystwie Józefa Kobylańskiego do Wiednia, by tam dopełnić swą edukację. Po powrocie do kraju wiódł skromne życie ziemianina-dzierżawcy, pracował również jako nauczyciel na dworach magnackich. Sławy doczekał się za życia. Szybko stał się poetą ludowym i narodowym. Jego utwory śpiewano w Rosji, Francji, Czechach i Niemczech. Co ciekawe przylgnął do niego nieco dwuznaczny przydomek „poeta Justyny” (pod tym imieniem opiewał urodę swoich kolejnych wybranek), cieszy się także sławą „poety serca”, ale także tego, który połączył epokę oświecenia z epoką romantyzmu – „poetą zmysłów”.
Spektakl powstaje w roku Karpińskiego ustanowionego przez radę miasta Białegostoku w 200. rocznicę jego śmierci.
